Bulgurlu İğnelik Otu

İğnelik otunu bilmeyen var mı? Adı yöreye göre değişiyordur ama çocukluğunu bahçe içi evlerde yaşamış olanlar çatallarını görünce tanıyacaktır. 

Çamurdan pideler yapardım çocukken. İç olarak otları doğrardım. Ortasına bir de sarı radika çiçeği koyardım yumurta niyetine. Pideyi dilimler yanında iğnelik otunun çatalıyla ikram ederdim evcilik oyunundaki misafirime.

Çatal niyetine kullanmadıysanız da çoğunuz saat yapmışsınızdır iğnelik otundan. Otlar sararmaya başlayıp tohum atma zamanına gelince, çatallara sarılı tohumları yerinden sıyırıp sivri uçlarından giysimizin koluna batırırdık. Saatin zembereğini hatırlatır şekilde burulurdu tohumun fırlatma mekanizması. Son burgu oluşunca zaman tamamlanmış olurdu oyun kronometremizde. 

Sadece bir tohumun hareketlerini izleyerek geçirdiğimiz zamanı düşünüyorum da...

İğnelik topladım iki tabak yemeğe yetecek kadar. Daha Ocak ayındayız ama çiçeğe tohuma kaçmışlar bile. Tohumlu, çiçekli olanları değil de daha tazelerini kullandım yemek için.

Ayıkladım, yıkadım 2-3 santimlik parçalar halinde doğradım.

Orta boy bir soğanı ince ince kıydım.

2 çorba kaşığı zeytinyağı içinde soğanı öldürdüm. Suyunu süzmüş otları ekleyerek rengi değişene kadar kavurdum. 

1 yemek kaşığı salça ekledim, biraz sıcak su ile yumuşatıp.

1 su bardağı sıcak su ve tuz ilave ettim. Kaynamaya başlayınca 1 avuç da bulgur.

Kısık ateşte bulgurlar yumuşayana kadar pişirdim.

Afiyet olsun...

Bir Sonbahar Pazarı ve Isırgan Otlu Gözleme

 

Sonbahar en güzel sarıların, en güzel kırmızların mevsimi.. Rengarenk yapraklara, sonbahar pazarları da eşlik eder sarı ayvaları, kırmızı narlarıyla. Bereketli sonbahar yağmurlarının coşturduğu yeşillerle de zenginleşir tezgahlar.

Cumartesi pazarından bir sepet yeşillikle döndük biz de. Maydanoz, dereotu, nane vazgeçilmez. Roka, tere nefaset, pancar yaprağı, ısırgan otu, hardal özlenen lezzet, üstüne kuzukulağı da ödül...

Salata, çorba, kavurma, haşlama, börek... Neler yapılmaz bu güzel yeşilliklerle. Pazardan yufka da almıştık, gözlemelerle merhaba desek mi otlarımıza?

 

Isırgan otu ve pancar yapraklarını kullanacağım gözlemem için. Eldivenlerimi giyip zorlu ayıklama ve yıkama maratonuna başlıyorum. Isırgan otlarının yapraklarını gövdelerinden sıyırıp taze filizlerini saplarıyla koparıyorum.

Pancar yapraklarının tazelerini alıyorum, saplarını haşlama için ayırıyorum. 

Defalarca yıkıyorum, kurutuyorum ve doğruyorum.

Şimdi bir tepsi kullanıma hazır ısırgan otu ve pancar yaprağı karışımım var. Kavurmalık, böreklik, Çorbalık...

 

Gelelim gözlememize;

Malzemeler
2 adet yufka (8 adet gözleme için)
Göz kararı miktarda ot karışımı
Göz kararı miktarda rendelenmiş peynir
2 yumurta
Karabiber
Sıvı yağ



Yapılışı 
Yumurta çırpılır,  peynir rendesi, karabiber ile beraber otlarla karıştırılır.
Yufkalar üst üste konarak 4'e bölünür. Üzerine göz kararı  iç konur.

Ben gözlemede yufkanın sarılışını annemden gördüğüm şekilde yapıyorum. Tek yufka katı olacak ve bir kenarı açık kalacak şekilde.

İç koyduktan sonra önce sivri köşeyi katlıyorum, sonra sivri köşenin komşu kenarlarını. Yuvarlak kısmı ise katlamadan bırakıyorum. Benim katlama şeklim bir arkadaşıma çok ilginç gelmişti, o nedenle açıklama gereği duydum. Yufka katlarının ince olması yanısıra yufkanın bir kısmını da sade lezzeti ile yemeyi sevenler için farklı bir alternatif.

Tavaya 1 tatlı kaşığı kadar yağ konup kısık ateşte, arada sallayarak arkalı önlü pişirilir. 

 

Yeşil ısırgan otlarının yanında, kızarmış yufkadan taşan pancar yaprağının güzelim mor rengini çok seviyorum.

Afiyet olsun 

Eşek Helvası Otu Salatası

Eğer ismi bu lezzetli otu yemenize engel oluşturmuyorsa, haydi gelin Eşek Helvası Otu Salatası yapalım. 

Sonbaharın ilk yağmurları ile toprak canlandı yeniden. Benim şansıma ilk çıkan otlar eşek helvaları oldu. Otlar büyür de toplanmaz mı? Hemen bir bıçak bulalım toplayalım otlarımızı.

Eşek helvası otları bu kadar tazeyken yaprakları, biraz kartlaşıp boy atıp dikene dönüşünce de gövdeleri soframıza salata olarak gelir. 

Otları dip bütünlüğünü bozmadan topladım, kök ve yaprak uçlarını kestim, sarılarını ayıkladım.

Şansıma bir kökçük de turp otu buldum, eşek helvalarının arasında.
Temizledim, bol suyla yıkadım. Kaynayan suya atıp 7 dakika haşladım.
Üstüne zeytinyağı, limon, tuz karışımını da gezdirince ot salatam hazır oldu. Afiyet olsun...

Kuzukulağı ile Kısır Sarma - Gülümseten Ödül

Kuzukulakları tezgahlara yerleştiğine göre, ekşi tarifleri kuzukulağı ile sürdürelim. Eğer ekşi sevenlerdensiniz buyrun bu tabak size.

Kısırı taze asma yaprağına veya marul yaprağına sararak yemeyi tercih ediyorsanız, bir de kuzu kulağı ile deneyin derim. Kuzu kulağının kendine has ekşi tadı ile kısırın birlikteliği tadılmaya değer. İster sarın, isterseniz anam-atam usulu yaprağı kısıra bandırarak yiyin.

Kısırı nasıl seviyorsanız öyle hazırlayın ki kuzukulağının farkını hissedebilesiniz. Sadece kullandığınız ekşi miktarını yarı yarıya azaltmanızı öneririm.

Yaptığım kısırın tarifini veriyorum gene de. Fazla baharat içermeyen sade bir tarif benimki.

Malzemeler:

1 demet kuzukulağı

1 su bardağı köftelik bulgur

1 su bardağı sıcak su

1 tepeleme çorba kaşığı domates salçası

1 silme çorba kaşığı acı biber salçası

Yarımşar demet maydanoz, dereotu

5-6 adet taze soğan

Yarım çay bardağı sızma zeytinyağı
3 çorba kaşığı nar ekşisi 

1 çay kaşığı zencefil

Tuz

(Baharat çeşidi ve miktarı zevke göre değişebilir. Benim için zencefil tek başına yetiyor)

(Ekşiyi o kadar çok severim ki kuzukulağının ekşisi yetmez derseniz, istediğiniz kadar limon veya nar ekşisi ekleyebilirsiniz.)

Yapılışı:

Kuzukulakları iyice yıkanır. Sapları kesilir.  Sarılabilecek büyüklükteki yapraklar el dayanabilecek sıcaklıktaki su içinde 5 dakika tutulur. Sarılacak kadar yumuşaması yeterlidir.  Suyunu tamamen süzmesi için bir süzgece alınır.

Taze soğan, maydanoz, dereotu güzelce yıkanıp ince ince kıyılır.

Su kaynatılır, altı kapatıldıktan 1-2 dakika sonra köftelik bulgurun üzerine dökülür. Bulgur kabının kapağı kapatılır. 10-15 dakika beklenir.

Kabaran bulgura salçalar ilave edilir ve yedirene kadar yoğurulur. Tuz, zencefil, nar ekşisi ve zeytinyağı eklenerek yoğurulmaya devam edilir. İyice karıştıktan sonra kıyılmış yeşillikler konarak bir kaşık yardımıyla karıştırılır.

Kısır, kuzukulaklarına sarılarak afiyetle yenir.


Güncellenmiş Gülümseten Ödül

Sevgili arkadaşım Yemek Bir Aşk  ve Banudan Şımartan Tatlar beni bu güzel ödüle layık görmüş. Bu ödülü çok sevdim, herkesin yüzüne içten bir gülümseme getirebilmek ne güzel olurdu.

Arkadaşlarıma çok teşekkür ediyor ve bu ödülü bütün blog dostlarımla paylaşıyorum.

Ve diğer bir güncelleme:

Sevgili İçimdenGeldiğiGibi de beni bu ödüle layık görmüş. Nasıl mutlu ve bir o kadar da mahcup oldum anlatamam. Bazen günde 2-3 saatimi harcıyorum blog başında ama yine de yetişemiyorum arkadaşlarımın her yazısına veya gözümden kaçırıyorum bazı şeyleri. Bu vesileyle; farkına varmadan atladığım başka şeyler de olmuşsa eğer, üzgünüm inanın.

Şu Post-it'e bakar mısınız, bu hoş sunumu nasıl da atlamışım ben. Ayıpladım kendimi.

Turpotu Salatası

Pazarda yerini alan sonbahar otlarından biri de turpotu.  Bu lezzetli otu toplaması da çok zevklidir ama artık pazardan veya köşe başlarına oturmuş otçu teyzelerden alıyorum. Turpotunun salata için tercih edilen kısmı saplarıdır.  Ben yapraklarına da kıyamıyorum.

Bu salata da bir ot haşlaması. Kökü, kartlaşmış veya sararmış bölümleri ayıklanır, sapları tercih edildiği için yeşil yaprakları üstden biraz kesilir, çok iyi yıkanır.

Kaynayan suya demetler halinde atılır, yumuşayana kadar haşlanır. Kevgirle suyu süzülerek servis tabağına alınır. Limon, sızma zeytinyağı ve tuzla hazırlanan sos gezdirilerek servis edilir.

Afiyet Olsun.

Güncelleme: Miskokulu Lezzetler Mine, hem turpotunun hem de cibesin pişirilmesini ayrıntıları ile çok güzel anlatmış, görselleri de çok iştah açıcı.  Pişirmek isteyenler  eğer önceden görmedilerse öneririm, ziyaret etsinler. Mine'ye teşekkürler.

Radika Haşlaması

Radika Haşlaması

Nasıl da lezzetli, pişirmeden çiğ olarak yemeye başlıyorum, haşlamaya da bırakmalıyım diye kendimi engelliyorum. 

Kendi topladığımız güzellikte radikaları pazarda bulmak zor. Yine de pazardakilere razı olup alıyorum. Çok da zevk almama rağmen ot toplamaya çıkamıyorum maalesef. Hadi ot toplamaya gidelim desem Teyzeciğim hemen kabul eder, güzelim otları özenle seçerek toplar, nefis bir şekilde de pişirir eminim. Ama problem bende, çıkamıyorum işte. Keşke bahçelere gidebilsem, toprağa - bitkilere dokunmak nasıl da elektriğimi boşaltır,  ne güzel bir dinlenme ve rahatlama vesilesi olur.

Gelelim tarife:

Dip bütünlüklerini bozmadan kökleri ve yaprak uçlarından birazı kesilir. İyice yıkadıktan sonra  kaynayan suya atılıp 5-7 dakika arası haşlanır. (Ben makarna suyu hariç hiç bir haşlama suyuna tuz koymuyorum.) 

Haşlanan radikalar, haşlama suyu çok fazla süzdürülmeden kevgirle servis tabağına alınur. Ayrı bir kapta arzuya göre miktarı belirlenmek üzere zeytinyağı, tuz ve limon suyu karıştırılır. Servis edilmeden hemen önce üzerine dökülür. Limonu döküldükten sonra fazla bekletilirse otların kararacağı unutlmamalıdır.

Benim tercihim daha ılıkken radikayı yemek, kaşık kaşık suyunu içmek.

Şevket-i Bostan Salatası

Şevket-i Bostan Salatası

İlkbaharla birlikte güzelim otlar da soframızda yer almaya başladı. Bunlardan biri de şevket-i bostan. Anneciğimin bu tarifi  benim mutfağımda da devam ediyor.

Çocukluğumda "Şevketlü Padişahım" hitabından yola çıkarak şevket-i bostanı otların padişahı olarak görürdüm. Babam gerçek anlamının bostan dikeni olduğunu söylediğinde biraz hayal kırıklığına uğramış olsam da kalbimdeki ve midemdeki yerini hiç kaybetmedi.

Toprak yüzeyinde sadece sert dikenlerini görürsünüz. Dikenlerine aldırmadan azmedip toprağını kazdığınızda ise havucumsu bir köke ulaşırsınız. Kökün ortası çok serttir ama kabuk gibi ayrılıveren dış kısmı size özel bir lezzet sunacaktır.

Şevket-i bostanın kuzu etli yemeği çok meşhurdur ama itiraf edeyim ben hiç yapmadım. Etle pek aram olmadığı için bu lezzeti etle harcamak istemiyorum. Et sevenler içinse bu "garip sası şey" ancak etle yenilebilir hale geliyor sanırım.

Ot yemekleri çoğunlukla çok kolaydır. Haşla, sosla, ye. Şevket-i bostan da böyle. Pazarda hazır ayıklanmış olarak satılıyor. Pazardan alınmış olsa bile  sadece taze dikenleri kalacak şekilde yeşil kısımları ayıklanır, kökünde varsa sert kısmı çıkarılır. İyice yıkanıp, düdüklü tencerede 2-3 damla limon suyu eklenerek yaklaşık 15 dakika pişirilir. Soğuduktan sonra doğranır. Kalan sert kısım varsa atılır.

Bir kapta yoğurt, yoğurdun ekşiliği yeterli değilse biraz limon suyu, zeytinyağı ve tuz çırpılır. Servis tabağına alınan şevket-i bostanların üzerine dökülür.

Babacığım şevket-i bostanın haşlama suyunu da bardak bardak içerdi, şifa niyetine.

Gelincik Şerbeti

Gelincikleri sever misiniz, ya gelincik bebekleri ya da gelincik şerbetini?
Nazenin, kırılgan gelincikler kırları doldurdu. Güzel görüntülerine rağmen hassas yapıları onları toplayıp vazomuza koymaktan alıkoyuyor. Mutlaka yerinde izlemelisiniz güzelliğini.

Çocukluğumdan beri gelincikleri gördüm mü mutlaka bir iki gelincik bebek de yaparım ve onları götürürüm yanımda, arkadaşlık ederler bana.

Senede bir kez de gelincik şerbeti yapıp kendisine has kokusunu ve lezzetini tatmak da gerekli gelinciğin. Daha uzun süre bu lezzeti istiyorsanız, kolay gelsin epey bir çiçek toplamanız gerekiyor.

Eve getiremeyeceğim için klasik suda güneşte bekletilerek yapılan şekilde hazırlamadım şerbeti. Yazlığa kimbilir kaç gün sonra geleceğim, ne olur ne olmaz bozulmasınlar dedim. Buzdolabı versiyonunu hazırladım.

Malzemeler:

4-5 avuç gelincik taç yaprağı

1 diş (yarım santimetrekare kadar) limon tuzu

1 bardak toz şeker

Gelincik yapraklarının siyah kısımları makasla kesilir. İyice yıkanır. Limon tuzu dövülerek toz haline getirilir. Yapraklar, limon tuzu ve şeker iyice karıştırılarak ezilir. Cam kavanoza konup kapağı kapatılır, buz dolabına kaldırılır. Ben sonraki işlemleri 15 gün sonra yaptım. Gelinciğin rengi tamamen şekere geçer. Üzerine bir miktar su ilave edilir, erimemiş şekerler karıştırılarak eritilir. Süzülerek posası ayrılır. Elde edilen yoğun karışımı damak tadınıza göre su ile inceltip ilave şeker ile tatlandırın. Servis öncesi içine limon suyu da eklediniz mi içimi hafif, hoş bir içecek elde edeceksiniz.